Malarze:
A
B
C
D
F - J
K - Ł
M
N - P
R
S
T
U - Ż
- Abbate ; Niccolo dell' (ok.1512-1571), włoski malarz manierystyczny. Tworzył w rodzinnym mieście Modenie, następnie w Bolonii, a od wczesnych lat 50. XVI w. we Francji, gdzie pracował z Primaticciem w Fontainebleau. Przyczynił się znacznie do powstania stylu szkoły Fontainebleau swoimi smukłymi, krętymi figurami, a stosowaniem motywów mitologicznych utorował drogę klasycznym pejzażom Poussina i Claude'a Lorraina. Jego wczesna twórczość w Bolonii, głównie freski i portrety, ukazują wpływ Jacopa da Pontorma.
- Alberti Leon Battista (1404-1472), włoski architekt i teoretyk renesansu. W swoim dziele Ksiąg dziesięć o sztuce budowania, które rozpoczął w 1452 i nad którym pracował do śmierci, Alberti wyłożył zasady architektury klasycznej, omawiając również ich modyfikacje dla potrzeb praktyki renesansu. Dzieło to zostało wydane w 1485 i przetłumaczone na angielski jako Ten Books on Architecture w 1955. Jego projekty kościołów; San Sebastiano, rozpoczęty w 1460, i San Andrea 1470 (oba w Mantui) - jedyne istniejące budynki w całości według jego projektu - czerpią obficie z wzorów klasycznych, ale do pewnego stopnia antycypują manieryzm. Jego traktaty o malarstwie (1436) i rzeźbie (ok. 1464) jako pierwsze omawiały zarówno teorię jak i technikę tych dziedzin. Napisał także dzieła o matematyce, etyce, religii i gramatyce.
- Allston Washington (1779-1843), malarz amerykański. Malował pejzaże morskie i krajobrazy. Był pionierem romantyzmu w Stanach Zjednoczonych. Jego operowanie światłem i kolorem przyniosło mu tytuł ""amerykańskiego Tycjana"". Malował także obrazy o tematyce klasycznej, religijnej i historycznej. Jego wcześniejsza twórczość była majestatyczna i dramatyczna, czego przykładem jest The Deluge, 1804 (Metropolitan Museum w Nowym Jorku). Przez wiele lat po osiedleniu się w Bostonie Allston ciężko i bez powodzenia pracował nad olbrzymim obrazem Uczta Baltazara (którym poddał temat Johnowi Martinowi), chociaż jego twórczość jest lepiej reprezentowana przez mniejsze obrazy o sennie zadumanym nastroju, takie jak Moonlit Landscape, 1819 (Boston).
- Altdorfer Albrecht (ok.1480-1538), niemiecki malarz, architekt i drukarz. Działał w Ratyzbonie, w Bawarii. Największą sławę przyniosły mu ogromne, panoramiczne sceny bitewne, w których używał światła dla wywołania wrażenia ruchu i dramaturgii. W mniejszej skali, namalował także kilka pierwszych prawdziwych pejzaży. Wraz z Albrechtem Dürerem i Lucasem Cranachem, Altdorfer jest uważany za jednego z czołowych przedstawicieli renesansu niemieckiego. Jest znany jako twórca pejzażu jako głównego tematu malarskiego, w widoczny sposób będąc pod wrażeniem krajobrazu Alp austriackich w 1511, w trakcie podróży w dół Dunaju do Austrii lub być może pod wpływem wcześniejszych podróży. Obok lasów i gór zajmował się również efektami świetlnymi, a że był architektem Ratyzbony, jego zmysł architektoniczny powodował, że umieszczał on na niektórych obrazach wyszukane budynki.
- Ando Hiroshige (1797-1858), malarz japoński. Był jednym z czołowych przedstawicieli techniki barwnych drzeworytów ukiyo-e. Technika ta, odznaczająca się płynnym, dekoracyjnym stylem i wyborem tematyki codziennej, miała znaczny wpływ na rozwój sztuki na Zachodzie. Pejzaże Ando, często wykorzystujące śnieg lub deszcz do stworzenia odpowiedniego klimatu, obejmują cykl 53 etapy drogi Tokaido 1833. Jego twórczość miała wpływ m.in. na Whistlera i van Gogha. Ando urodził się w Edo (obecnie Tokio). Przed śmiercią nie zdołał ukończyć swojej ostatniej serii, Sto słynnych widoków Edo 1856-58. Oblicza się, że wykonał łącznie ponad 5000 różnych drzeworytów. "
- Andrea del Sarto, właściwie Andrea d'Agnolo di Francesco, (1486-1530), włoski malarz renesansowy. Działał we Florencji. Był jednym z najświetniejszych portrecistów i malarzy religijnych swoich czasów. Jego freski we Florencji, np. Birth of the Virgin 1514 (Santa Annunziata), należą do najwspanialszych w stylu renesansowym. Jego styl odznacza się spokojem i wzniosłością, charakterystycznymi dla sztuki renesansu. Andrea del Sarto był uczniem Piero de Cosima i innych, ale przede wszystkim pozostawał pod wpływem Masaccia i Michała Anioła. Po około 1510 był czołowym malarzem we Florencji, razem z Fra Bartolommeo, chociaż w trzeciej dekadzie XVI w. jego miejsce stopniowo zajmowali pojawiający się manieryści. Oprócz portretów, takich jak A Young Man (National Gallery, Londyn), namalował wiele dzieł religijnych, w tym Madonna of the Harpies 1517 (Galeria Ufizzi, Florencja), będącą przykładem klasycznego piękna przypominającego dzieła Rafaela. Jego słynne freski znajdują się we Florencji, w Santa Annunziata i Chiostro dello Scalzo.
- Angelico Fra, właściwie Guido di Pietro, (ok.1400-1455), malarz włoski. Był mnichem, czynnym we Florencji. Malował sceny religijne. Po 1436 rozpoczął serię fresków w klasztorze San Marco, we Florencji. Stworzył również kilka rzeźb ołtarzowych w stylu charakteryzującym się delikatną linią i kolorem. Nie wiadomo kto i gdzie uczył go malowania. W latach 1409-18 był bez wątpienia zamieszany w wyrzucenie zakonników w Foligno i Cortonie w czasie schizmy zachodniej, ale powrócił do klasztoru w Fiesole, gdzie w 1449 został przeorem. Jego pierwszym znanym dziełem jest Madonna dei Linaiuoli (zamówiona przez płócienników), 1433 (Florencja, Muzeum San Marco). Jego drugim głównym przedsięwzięciem była grupa fresków dla klasztoru San Marco we Florencji, wykonanych w trakcie jego restauracji przez Michelozza w latach 1436-43. Od 1445 Angelico pracował w Orvieto i Rzymie, dokąd wezwał go Eugeniusz IV. Istniejąca kaplica w Watykanie została ozdobiona przez niego scenami z życia św. Szczepana i św. Wawrzyńca, które ukazują tendencję do stylu bardziej wyszukanego, niż we wcześniejszych pracach. Zmianę tę można przypisać jego renesansowemu otoczeniu w Rzymie. Jego sztuka ma charakter nabożny, a jeśli chodzi o kolor i koncepcję, zachowuje wiele cech raczej z gotyku, niż z renesansu. Fra Angelico był mistrzem jako kolorysta i projektant. Oprócz fresków we Florencji, oszałamiające piękno ukazują również takie dzieła jak Zwiastowanie, namalowane dla Fiesole, a obecnie w muzeum Prado, oraz Chrystus w chwale (National Gallery, Londyn).
- Antonello da Messina (ok.1430-1479), malarz włoski. Był pionierem techniki malarstwa olejnego we Włoszech, opracowanej przez artystów flamandzkich, o której wiedzę zdobył prawdopodobnie w Neapolu. Wpływy flamandzkie widoczne są w jego technice malarskiej, użyciu światła i niekiedy także w symbolice, chociaż jego zmysł kompozycji pozostaje całkowicie włoski. Ocalałe prace obejmują portrety oraz posępne obrazy religijne. W latach 70. XV w. Antonello odwiedził Wenecję, gdzie jego twórczość zainspirowała, obok innych malarzy weneckich, młodego Giovanni Belliniego. Do jego obrazów należą m.in. St Jerome in His Study ok. 1460 (National Gallery, Londyn) oraz A Young Man 1478 (Staatliche Museum, Berlin).
- Apelles żył w IV w. p.n.e.), malarz grecki, nadworny artysta Aleksandra Wielkiego. Uczył się malarstwa w pracowni Pamfilosa w Sykion, w pobliżu Koryntu, jednego z ośrodków malarstwa greckiego. Później był zatrudniany przez Filipa Macedońskiego i Aleksandra, i jako jedyny mógł namalować jego portret. Nie ocalał żaden ślad jego twórczości i jej cechy można ocenić jedynie na podstawie renomy, jaką cieszył się w świecie antycznym. Według anegdot tworzył malarstwo realistyczne i posiadał zdolność wyrażenia efektu trójwymiarowości; stąd też na jego obrazie Aleksander dzierżący piorun, ręka, według Pliniusza, zdaje się wychodzić z obrazu.
- Appel Karel Christian (1921- ), holenderski malarz i rzeźbiarz. W 1948 założył ekspresjonistyczną grupę Cobra. Jego styl charakteryzuje się żywymi kolorami i energicznym sposobem malowania, często wykorzystującym dziecięcą symbolikę.
- Arcimboldo Giuseppe (ok.1530-1593), włoski malarz i rysownik. Znany jest ze swoich ekscentrycznych portretów o ludzkich kształtach, ale skomponowanych z owoców, roślin i części zwierząt. Projektował również gobeliny, a także cieszył się uznaniem jako portrecista na dworze Rudolfa II w Pradze. Surrealiści przyczynili się do ponownego zainteresowania jego portretami symbolicznymi, które w czasach gdy powstawały, uważane były za przykłady złego smaku.
- Arp Hans, albo Jean (1887-1966), francuski malarz i rzeźbiarz abstrakcyjny. Był jednym z założycieli ruchu dadaistycznego w 1916, a później był związany z surrealistami. Posługując się przypadkiem i automatyzmem Arp rozwinął rzeźbę abstrakcyjną, której zmysłowa forma przywodzi na myśl kształty organiczne. Swoje wczesne dzieła eksperymentalne, m.in. kolaże, tworzył razem ze swoją żoną Sophie Taeuber-Arp (1889-1943).
- Audubon John James (1785-1851), amerykański przyrodnik i artysta. Przed Audubonem większość malarzy ptaków wykorzystywało techniki stylizacji; często używano wypchanych ptaków jako modeli. Audubon malował z natury, a jego kompozycje zaskakiwały zachowaniem najdrobniejszych szczegółów. W 1827, po licznych podróżach i obserwacjach ptaków, opublikował pierwszą część Birds of North America, ze znakomitą serią kolorowych rycin. W latach 1845-48 ilustrował Viviparous Quadrupels of North America, a w latach 1846-54 pracował nad tekstem tej książki ze swymi synami i Johnem Bachmanem (1790-1874). Krajowe towarzystwo przyrodnicze im. Audubona (założone w 1886) ma oddziały na terenie Stanów Zjednoczonych i Kanady. Zajmuje się badaniem i ochroną ptaków.
|
